Avrupa Siber Dayanıklılık Yasası İçin İlk Standartlar: EN 40000 Serisi Yayımlandı (18 Kasım 2026)
Siber Dayanıklılık Yasası (Cyber Resilience Act, CRA) kapsamında, Avrupa standardizasyon kuruluşları CEN ve CENELEC, 18 Kasım 2026 tarihinde ilk iki Avrupa standardını yayımladı. Bu standartlar, EN 40000-1-1 ve EN 40000-1-2 olarak belirlendi. CEN ve CENELEC, bu gelişmeyi duyurdu. Ayrıca Avrupa Komisyonu da bu durumu “hem bir sinyal hem de bir araç” olarak tanımladı. Dolayısıyla, AB pazarına dijital unsurlu ürün satan tüm Türk şirketleri için CRA’nın uygulamaya geçtiği bir dönüm noktası yaşanıyor.
Avrupa Komisyonu’na göre, CRA’nın ana yükümlülükleri 11 Aralık 2027’de başlayacak. Ancak donanım ürünlerinin tasarımından rafa ulaşması genellikle bir yıldan fazla sürer. Bu nedenle, bugün tasarlanan ürünler muhtemelen bu tarihten sonra AB pazarında yer alacak. Yeni standartların yayımlanması, üreticilere “neye göre tasarlayacağız?” sorusunun ilk yanıtını sunuyor.
EN 40000 Serisi Standartlar Ne Anlatıyor?
EN 40000-1-1, seride kullanılacak terim ve tanımları sabitliyor. Bu standart, CRA’nın otomotivden tıbbi cihazlara kadar birçok farklı sektörü kapsadığı düşünüldüğünde büyük önem taşıyor. Çünkü aynı kelime, farklı sektörlerde farklı anlamlara gelebilir.
Asıl ağırlık ise EN 40000-1-2 standardında bulunuyor. CEN’in proje kaydına göre bu standart; genel siber güvenlik ilkelerini belirliyor. Ayrıca siber güvenlik risk yönetimi için temel gereksinimleri ve ürün yaşam döngüsü boyunca uygulanacak risk yönetimi faaliyetlerini tanımlıyor. Kapsamı tasarımdan geliştirmeye, üretimden bakıma, destek süresinin sona ermesinden hizmet dışı bırakmaya kadar uzanıyor.
Komisyon, kapsama giren ürünleri örneklerle açıklıyor. Bunlar arasında akıllı telefon uygulamasıyla kontrol edilen bağlantılı kapı kilitleri, yönlendiriciler (router’lar) ve mikroişlemciler yer alıyor. İşletim sistemleri, tarayıcılar ve parola yöneticileri de bu kapsama dahil. Önemli bir diğer ayrıntı ise ürünün bir işlevini destekleyen uzaktan veri işleme çözümleri. Örneğin, akıllı kilidi uzaktan yöneten veya bağlantılı kameranın kayıtlarını saklayan bulut hizmetleri de kapsama giriyor. Bu durum, cihaz güvenliği ile bulut hizmetlerini ayrı ele alan yapıların işini zorlaştıracak.
Uygunluk Karinesi ve Gelecek Standartlar
Teknik bir nüans olarak, CEN’in proje kaydında EN 40000-1-2 için “AB Resmî Gazetesi’nde (OJEU) atıf beklenmiyor” notu yer alıyor. Bu durum, standarda uymanın tek başına CRA’ya uygunluk karinesi (presumption of conformity) sağlamayacağı anlamına geliyor. Buna karşın, standart ürün kategorilerine özel (dikey) uyumlaştırılmış standartların üzerine kurulacağı ortak bir zemin olarak tasarlandı. CEN-CENELEC, FprEN 40000-1-3 ve ilk ürüne özel standartların sırada olduğunu belirtiyor. Komisyon ise toplamda 30’dan fazla standardın hazırlık aşamasında olduğunu ifade ediyor.
Bu nedenle, dikey standartlar bu temel standardın dilini ve risk yönetimi çerçevesini kullanacak. Bugün EN 40000-1-2’ye göre süreç kuran bir üretici, kendi ürün kategorisinin standardı çıktığında sıfırdan başlamayacak. Bekleyen üreticiler ise 2027’ye bir yıldan az kala hem süreç hem de ürün tarafını aynı anda düzeltmeye çalışacak.
Raporlama Yükümlülükleri ve Türkiye İçin Önemi
CRA, 10 Aralık 2024’te yürürlüğe girdi. Ana yükümlülükler 2027’yi beklese de raporlama yükümlülükleri 11 Eylül 2026’dan beri geçerli. Komisyon’a göre üreticiler, ürünlerini etkileyen aktif olarak istismar edilen açıkları ve ciddi olayları bildirmek zorunda. Farkına varıldıktan sonra 24 saat içinde erken uyarı, 72 saat içinde tam bildirim yapılması gerekiyor. İstismar edilen açıklarda düzeltici önlem yayımlandıktan sonra en geç 14 gün içinde nihai rapor sunulmalı. Ciddi olaylarda nihai rapor için süre, 72 saatlik bildirimden itibaren bir ay olarak belirlendi.
Türkiye’den bakıldığında kritik nokta şudur: CRA, ürünün nerede üretildiğine değil, AB pazarına arz edilip edilmediğine odaklanıyor. Dolayısıyla, İstanbul’da geliştirilen bir yazılımı veya Kocaeli’de üretilen bir ağ cihazını AB’de satıyorsanız, bu kurallar sizi de bağlıyor. Ülke içinde ise siber güvenlik mevzuatı ayrı bir hızla ilerliyor. Örneğin, 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ve kanun kapsamındaki yeni yönetmelik taslakları bu bağlamda ele alınabilir.
Standardın Türkiye’ye nasıl geleceği de belirli bir takvime bağlı. CEN-CENELEC, standartların ulusal standart kataloglarından temin edilebileceğini belirtiyor. CEN kaydına göre EN 40000-1-2’nin ulusal düzeyde duyurulması için son tarih 28 Şubat 2027. Ulusal standart olarak yayımlanması için son tarih ise 31 Mayıs 2027. CEN ve CENELEC üyesi olan TSE’nin de bu takvim içinde standardı ulusal kataloğuna alması bekleniyor.
AB’ye Ürün Satan Ekipler İçin Başlangıç Listesi
AB’ye ürün satan şirketler için atılması gereken adımlar şunlardır:
- AB’de satılan, dijital unsur içeren tüm ürünlerinizi tek bir listede toplayın. Gömülü yazılımlı cihazlar, masaüstü ve mobil uygulamalar, ürüne bağlı bulut servisleri bu kapsama girer. Distribütör üzerinden satılan ürünleri de unutmayın.
- Aktif olarak istismar edilen bir açığı 24 saat içinde bildirebilecek bir ürün güvenlik olay ekibi (PSIRT) süreci kurun. Ayrıca dışarıdan açık bildirimi alabileceğiniz bir kanal (security.txt, güvenlik e-posta adresi) oluşturun.
- EN 40000-1-2’yi temin ederek mevcut güvenli yazılım geliştirme sürecinizi standardın yaşam döngüsü aşamalarına göre eşleyin. Boşlukları ürün yol haritasına iş kalemi olarak ekleyin.
- Her ürün için yazılım bileşen listesi (SBOM) çıkarın. Üçüncü taraf ve açık kaynak bileşenlerin güncelleme sorumluluğunu netleştirin. Çünkü açık bildirimlerinin büyük kısmı genellikle kendi kodunuzdan değil, bu bileşenlerden gelir.
- Destek süresini her ürün için belirleyin ve müşteriye nasıl duyuracağınızı planlayın. Destek bittiğinde ürünün ne olacağı, EN 40000-1-2’nin de kapsadığı bir yaşam döngüsü aşamasıdır.
Son olarak, CRA’yı yalnızca bir uyum projesi olarak görmemek önemlidir. Bunun yerine, ürün güvenliği yatırımının artık pazar erişimiyle doğrudan bağlantılı olduğu bir alan olarak değerlendirmek gerekir. AB’deki bir alıcının tedarik şartnamesine “CRA uyumlu mu?” sorusunun girmesi uzun sürmeyecektir.

Yorumlar 0
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.